Παύλιανη

 

ΤΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΕΙΤΕ (ΣΤΗΝ ΠΑΥΛΙΑΝΗ)

Το χωριό της Ανω Παύλιανης, όπου η πέτρα και το ξύλο, ως κυρίαρχα υλικά της οικιστικής της δόμησης, συνδυάζονται μοναδικά και τα σπίτια βρίσκονται σε πλήρη αρμονία με την φύση. Η οικιστική ανοικοδόμηση των τελευταίων χρόνων οφείλεται στην ένταξη της Παύλιανης στο Habitat Agenda, ένα πιλοτικό πρόγραμμα που αφορά στη βιώσιμη ανάπτυξη των παραδοσιακών χωριών και στην εκτέλεση πρότυπων έργων ανάπλασης για την αναβάθμισή τους.

Το αισθητικό δάσος της Παύλιανης και το πάρκο αναψυχής, που βρίσκεται ανάμεσα στην Ανω και Κάτω Παύλιανη. Η περιήγηση αρχίζει με το Μουσείο Υδροκίνησης, ένα πέτρινο κτιριακό συγκρότημα, το οποίο στεγάζει το Νεροπρίονο, το Νερόμυλο, το Μαντάνι και τη Νεροτριβή και συνεχίζει ακολουθώντας τους μαιάνδρους που σχηματίζει η κοίτη του Ασωπού ποταμού, κάτω απο τον πυκνό ίσκιο που ρίχνουν τα πλατάνια, τα σφενδάμια, οι καρυδιές και οι καστανιές. Η νοτισμένη βλάστηση που μοσχοβολάει, τα πανύψηλα έλατα, οι σπάνιοι σχηματισμοί δέντρων και ο ήχος των πηγών του Ασωπού παρασύρουν τον επισκέπτη σε μια μοναδική εμπειρία ζωής. Υστερα από είκοσι λεπτά πεζοπορίας υπάρχει πινακίδα που υποδεικνύει την θέση της σπηλιάς Καμάρα. Στην επόμενη στροφή του μονοπατιού βρίσκεται η καρδιά του επιβλητικού ελατοδάσους, όπου έχει διαμορφωθεί το ψυχαγωγικό πάρκο με δραστηριότητες για μικρούς και μεγάλους. Εκεί βρίσκονται αιώρες, ένα γήπεδο για river volley στρωμένο με ροκανίδι και ξύλινες κερκίδες, πάγκοι για πικ-νικ και κτιστή ψησταριά. Από τις πιο ξεχωριστές και πρωτότυπες εμπειρίες είναι το πέρασμα με χειροκίνητο τελεφερίκ πάνω από τον ποταμό. Αξίζει να σημειωθεί οτι στο σημείο που αρχίζει το μονοπάτι για το αισθητικό δάσος έχει αρχίσει να τίθεται σε λειτουργία ένα πάρκο υδροκίνησης, με αργαλειούς και νερόμυλους, ώστε να μαθαίνουν οι επισκέπτες πώς υφαίνονταν και πλένονταν τα ρούχα στις παλαιότερες εποχές.

Την υπαίθρια αγορά στην πλατεία της Κάτω Παύλιανης, η οποία αποτελεί ιδανική επιλογή για την αγορά τοπικών αγροτικών προϊόντων (μήλα, φασόλια, πατάτες, μέλι, καρύδια, τσάι του βουνού, ρίγανη κ.α.).

Την θέση «Θρόνος του Δία», στην οποία έχει χτιστεί ένα ξυλόκτιστο περίπτερο σκαρφαλωμένο πάνω από την είσοδο του αισθητικού πάρκου της Παύλιανης, με πανοραμική θέα που φτάνει έως τον Μαλιακό Κόλπο.  

Την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου στην Ανω Παύλιανη με το ξυλόγλυπτο τέμπλο και το περίφημο πετρόχτιστο καμπαναριό που χρονολογείται από το 1868.

Tο Κέντρο Ενημέρωσης του Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Οίτης, που στεγάζεται στο παλιό πέτρινο Δημοτικό Σχολείο της Παύλιανης, ένα μνημείο παραδοσιακής δόμησης. Στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του Σχολείου, το Κέντρο Ενημέρωσης με σύγχρονο, ευχάριστο και παραστατικό τρόπο δίνει τη δυνατότητα σε ένα ευρύ κοινό, όλων των ηλικιών, να έρθει σε επαφή με τη βιοποικιλότητα και το φυσικό περιβάλλον της Οίτης. Η αίθουσα περιλαμβάνει εκθεματικές επιφάνειες που παρουσιάζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Εθνικού Δρυμού Οίτης και την ανθρωπογεωγραφία της περιοχής, διαθέτει ψηφιακό διαδραστικό πίνακα με διάφορα εκπαιδευτικά παιχνίδια-εφαρμογές, αλλά και ηχητική εγκατάσταση που αναπαράγει τους ήχους των ζώων του δάσους. Στόχος είναι η ενεργοποίηση των αισθήσεων (όραση, ακοή, αφή) του επισκέπτη, προκειμένου να ανακαλύψει βιωματικά τη βιοποικιλότητα του βουνού και να ευαισθητοποιηθεί σε θέματα περιβαλλοντικής προστασίας. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό και η ξενάγηση στο χώρο γίνεται δωρεάν από το προσωπικό του Φορέα κατόπιν συνεννόησης για την ημερομηνία επίσκεψης, ενώ ο χώρος είναι προσβάσιμος και από άτομα με ειδικές ανάγκες.

Το μονοπάτι του άγνωστου καλλιτέχνη, που προσφέρει έναν απολαυστικό περίπατο. Ανάμεσα στη διαδρομή Ανω και Κάτω Παύλιανης υπάρχει ταμπέλα για το μονοπάτι με τον καραρράκτη. Οι ξύλινες πινακίδες, ζωγραφισμένες στο χέρι, με την ευφάνταστη ονοματοδότηση των διαδρομών, οδηγούν σε ένα σκιερό μονοπάτι όπου το φως φιλτράρεται μόνο μέσα από τις πυκνές φυλλωσιές των δέντρων, με τα έλατα, τις βελανιδιές, τις ιτιές και τα πλατάνια να είναι τυλιγμένα από κισσούς. Το μονοπάτι που μοσχομυρίζει νωπό χώμα, σκίνα, κισσό και βελανίδι, είναι στολισμένο συχνά με μεγάλα και λαμπερά, σχεδόν εξωτικά, μωβ κρινάκια με κίτρινα στίγματα που θυμίζουν ορχιδέες. Ακολουθώντας την ελικοειδή πορεία των νερών του ποταμού και ανάμεσα από μικρούς καραρράκτες το μονοπάτι περνάει πάνω από ξύλινα γεφυράκια, ενώ καρέκλες, τραπεζάκια, αιώρες, γκλίτσες είναι μερικές από τις μικρές ευχάριστες εκπλήξεις κατά μήκος της διάρκειας μισής ώρας διαδρομής.

 Το οροπέδιο της Αγίας Τριάδας, στο δρόμο για το χωριό Καλοσκοπή, όπου φιλοξενείται τα καλοκαίρια το τριήμερο κατασκηνωτικό φεστιβάλ «Ηχοι του Δάσους» (www.forestsounds.gr), με πολιτιστικές εκδηλώσεις και εναλλακτικές ορεινές δραστηριότητες.

Τα Πυρά του Ηρακλέους, σε υψόμετρο 1.800 μέτρων, όπου σύμφωνα με τη μυθολογία είναι ο τόπος που αποθεώθηκε ο Ηρακλής, ο οποίος προσπαθώντας να ελευθερωθεί από τον ποτισμένο με το δηλητηριώδες αίμα του Κένταυρου Νέσσου χιτώνα που του φόρεσε η γυναίκα του Δηιάνειρα, έβαλε τέλος στο μαρτύριό του ζητώντας να τον ανεβάσουν στην πιό ψηλή κορυφή της Οίτης και να τον κάψουν πάνω σε μία πυρά. Ο Φιλοκτήτης άναψε την φωτιά και ο ημίθεος, αφού δώρισε στον φίλο του το τόξο με τα δηλητηριώδη βέλη του γιά να τον ευχαριστίσει, τυλίχτηκε στις φλόγες. Ο Δίας, μην αντέχοντας να βλέπει τον γιό του να υποφέρει, έριξε τον κεραυνό του στο σημείο που ανέβλυσε ο Γοργοπόταμος (το σπηλαιοβάραθρο της Καταβόθρας) και τον ανέβασε στον Ολυμπο. Κοντά στα Πυρά του Ηρακλέους διατηρούνται σπόνδυλοι κιόνων, τμήματα του θριγκού και τριγλύφων, οι οποίοι ανήκουν σε πρόστυλο δωρικό ναό του 3ου αιώνα π.Χ., ο οποίος ήταν αφιερωμένος στον Ηρακλή. Νοτίως του ναού υπάρχει ο βωμός, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε από την αρχαϊκή εποχή μέχρι την περίοδο της Ρωμαιοκρατίας, οπότε και έγινε επέκταση του αρχικού περιγράμματος και οριοθέτησή του με λιθόπλινθους. Στα Πυρά του Ηρακλέους ο επισκέπτης θα φτάσει μέσω του δασικού δρόμου που οδηγεί στον Εθνικό Δρυμό Οίτης, η είσοδος του οποίου βρίσκεται λίγο έξω από την Κάτω Παύλιανη.